روز جهانی عکاسی چیست؟ تاریخچه، اهمیت و داستان اولین عکس جهان

هر سال ۱۹ آگوست (۲۸ مرداد)، علاقه‌مندان به عکاسی در سراسر جهان روز جهانی عکاسی را گرامی می‌دارند؛ مناسبتی که فرصتی برای یادآوری تاریخ عکاسی، نقش تصاویر در ثبت خاطرات و تأثیر این هنر بر فرهنگ، هنر و زندگی روزمره انسان است.

عکاسی امروز بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی ماست. با یک گوشی هوشمند یا یک دوربین دیجیتال می‌توان در چند لحظه تصویری ثبت کرد و آن را با دیگران به اشتراک گذاشت. اما رسیدن به این نقطه، نتیجه نزدیک به دو قرن پیشرفت علمی و فنی بوده است.

در این مقاله با تاریخچه روز جهانی عکاسی، داستان اولین عکس باقی‌مانده، اختراع داگرئوتیپ و مسیر تحول دوربین‌ها از گذشته تا امروز آشنا می‌شویم.

روز جهانی عکاسی چه تاریخی است؟

اگر می‌پرسید روز جهانی عکاسی چه روزی است، پاسخ کوتاه این است: روز جهانی عکاسی هر سال در ۱۹ آگوست برگزار می‌شود.

تاریخ ۱۹ آگوست با یکی از مهم‌ترین اتفاقات تاریخ عکاسی ارتباط دارد. در ۱۹ آگوست ۱۸۳۹، فرایند داگرئوتیپ (Daguerreotype) که توسط لوئی-ژاک-مانده داگر (Louis-Jacques-Mandé Daguerre) توسعه داده شده بود، در پاریس به‌صورت عمومی معرفی و تشریح شد. این اتفاق یکی از نقاط عطف مهم در تاریخ عکاسی بود و باعث شد روش جدید ثبت تصویر توجه گسترده‌ای به خود جلب کند.

البته خود روز جهانی عکاسی خیلی دیرتر شکل گرفت. طبق تاریخچه منتشرشده توسط World Photography Day، ایده برگزاری یک روز جهانی برای بزرگداشت عکاسی در سال ۱۹۸۸ توسط O.P. Sharma، مدرس و عکاس هندی، مطرح شد و نخستین بزرگداشت این مناسبت در سال ۱۹۹۱ برگزار شد.

بنابراین، ۱۹ آگوست هم به یک رویداد تاریخی مهم در سال ۱۸۳۹ مربوط است و هم امروزه به‌عنوان تاریخ برگزاری روز جهانی عکاسی شناخته می‌شود.

عکاسی چگونه به وجود آمد؟

تاریخ عکاسی خیلی قبل‌تر از دوربین‌های دیجیتال و حتی دوربین‌های فیلمی آغاز شده است.

یکی از ابزارهای مهم در مسیر شکل‌گیری عکاسی، اتاق تاریک یا Camera Obscura بود. در این ابزار، نور از یک سوراخ کوچک وارد فضای تاریک می‌شد و تصویر یک منظره را روی سطحی درون آن ایجاد می‌کرد.

مشکل این بود که این تصویر موقتی بود و نمی‌توانست به‌صورت دائمی ثبت شود.

پرسش اصلی دانشمندان و مخترعان این بود که چگونه می‌توان تصویری را که به کمک نور ایجاد شده، روی یک سطح حساس به نور به‌صورت دائمی ثبت کرد.

تلاش برای حل همین مشکل، در نهایت به شکل‌گیری نخستین فرایندهای ثبت دائمی تصویر و پیدایش عکاسی انجامید.

اولین عکس جهان چگونه ثبت شد؟

یکی از مشهورترین تصاویر تاریخ عکاسی، View from the Window at Le Gras است که توسط ژوزف نیسه‌فور نیپس (Joseph Nicéphore Niépce) در فرانسه ثبت شد.

این تصویر را معمولاً متعلق به سال‌های ۱۸۲۶ یا ۱۸۲۷ می‌دانند؛ پژوهش‌های بعدی تابستان ۱۸۲۷ را محتمل‌تر می‌دانند. این تصویر در آرشیوها و منابع معتبر تاریخ عکاسی به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین نمونه‌های باقی‌مانده از یک تصویر دائمی که با قرار دادن یک صفحه حساس به نور در وسیله‌ای شبیه دوربین ایجاد شده، شناخته می‌شود.

نیپس برای ثبت این تصویر از فرایندی به نام هلیوگرافی (Heliography) استفاده کرد. در این روش، سطحی حساس به نور در معرض نور قرار می‌گرفت تا تصویر منظره روی آن ثبت شود.

به همین دلیل، به جای اینکه با قطعیت از آن به‌عنوان «اولین عکس جهان» یاد کنیم، تعبیر دقیق‌تر این است که View from the Window at Le Gras یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین نمونه‌های باقی‌مانده از نخستین تصاویر دائمی ثبت‌شده است.

نقش نیپس و داگر در تاریخ عکاسی

ژوزف نیسه‌فور نیپس یکی از نخستین افرادی بود که توانست تصویر ایجادشده به کمک نور را به‌صورت دائمی ثبت کند.

چند سال بعد، نیپس با لوئی داگر وارد همکاری شد و هر دو روی روش‌های ثبت تصاویر کار کردند. تلاش‌های این دو در نهایت به پیشرفت قابل‌توجه فناوری عکاسی کمک کرد.

پس از مرگ نیپس، داگر کار روی این مسیر را ادامه داد و فرایندی را توسعه داد که بعدها با نام داگرئوتیپ شناخته شد.

داگرئوتیپ چیست؟

داگرئوتیپ یکی از نخستین روش‌های موفق و کاربردی عکاسی بود که در قرن نوزدهم معرفی شد.

در این فرایند، تصویر مستقیماً روی یک صفحه مسی نقره‌اندود ایجاد می‌شد و برخلاف بسیاری از روش‌های بعدی، نگاتیو جداگانه‌ای نداشت. نتیجه، تصویری با جزئیات بالا و منحصربه‌فرد بود.

فرایند داگرئوتیپ در ۱۹ آگوست ۱۸۳۹ در پاریس به‌صورت عمومی اعلام شد و خیلی سریع در کشورهای مختلف مورد توجه قرار گرفت.

معرفی داگرئوتیپ یکی از نقاط عطف مهم در گسترش عکاسی بود و این فرایند به‌سرعت در کشورهای مختلف مورد توجه قرار گرفت.

عکاسی چگونه در طول زمان تغییر کرد؟

تاریخ عکاسی تنها داستان اختراع یک روش جدید نیست؛ بلکه داستان مجموعه‌ای از پیشرفت‌های پی‌درپی است.

در سال‌های بعد، فرایندهای مختلفی برای کاهش زمان نوردهی، افزایش کیفیت تصویر، ساده‌تر کردن ثبت عکس و امکان تکثیر تصاویر به وجود آمدند.

بعدتر، دوربین‌های فیلمی برای دهه‌ها به ابزار اصلی عکاسی تبدیل شدند. عکاس تصویر را روی فیلم ثبت می‌کرد و برای مشاهده نتیجه، فیلم باید ظاهر و چاپ می‌شد.

با ورود دوربین‌های دیجیتال، این روند دگرگون شد. تصاویر به‌جای فیلم، به شکل فایل دیجیتال ثبت شدند و مشاهده نتیجه تقریباً بلافاصله امکان‌پذیر شد.

امروز نیز انواع مختلفی از دوربین‌ها، از دوربین‌های کامپکت و بریج گرفته تا DSLR و میرورلس، برای سبک‌ها و نیازهای متفاوت عکاسی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

چرا عکاسی هنوز اهمیت دارد؟

با وجود پیشرفت فناوری و دسترسی تقریباً همگانی به دوربین‌های دیجیتال، اهمیت عکاسی از بین نرفته است.

یک عکس می‌تواند یک خاطره شخصی، یک رویداد تاریخی، یک منظره، یک احساس یا بخشی از زندگی روزمره را ثبت کند.

عکاسی همچنین در حوزه‌هایی مانند هنر، روزنامه‌نگاری، مستندسازی، تبلیغات، علم و پژوهش نقش مهمی دارد.

شاید مهم‌ترین ویژگی عکاسی این باشد که به ما کمک می‌کند چیزی را که برای لحظه‌ای می‌بینیم، برای مدت بسیار طولانی‌تر حفظ کنیم.

روز جهانی عکاسی را چگونه جشن بگیریم؟

برای گرامی داشتن روز جهانی عکاسی لازم نیست عکاس حرفه‌ای باشید یا گران‌ترین دوربین را در اختیار داشته باشید.

می‌توانید در این روز یک پروژه ساده برای خودتان تعریف کنید و از چیزهایی عکس بگیرید که معمولاً به آن‌ها توجه نمی‌کنید.

برای مثال:

• از یک خیابان آشنا از زاویه‌ای متفاوت عکس بگیرید.
• جزئیات معماری اطراف خود را ثبت کنید.
• از یک دوست یا عضو خانواده پرتره بگیرید.
• در طبیعت به دنبال نور و سایه‌های جالب بگردید.
• یک مجموعه عکس با موضوع «یک روز معمولی از زندگی من» بسازید.

گاهی برای گرفتن یک عکس خوب، بیشتر از تجهیزات گران‌قیمت به دقت در نگاه کردن نیاز داریم.

برای شروع عکاسی چه دوربینی مناسب است؟

انتخاب دوربین به هدف و سبک عکاسی هر فرد بستگی دارد.

اگر به دنبال دوربینی کوچک، سبک و قابل حمل هستید، دوربین‌های کامپکت می‌توانند انتخاب مناسبی باشند. برای کسانی که کنترل بیشتری روی تنظیمات و امکان استفاده از لنزهای مختلف می‌خواهند، دوربین‌های DSLR و میرورلس گزینه‌های گسترده‌تری ارائه می‌کنند.

در نهایت، بهترین دوربین لزوماً گران‌ترین دوربین نیست؛ بلکه دوربینی است که بتوانید آن را به‌راحتی با خود حمل کنید، از کار کردن با آن لذت ببرید و با نیازهای عکاسی شما هماهنگ باشد.

روز جهانی عکاسی؛ فرصتی برای دوباره دیدن

عکاسی مسیر بسیار طولانی‌ای را طی کرده است؛ از نخستین آزمایش‌های ثبت تصویر با نور گرفته تا دوربین‌هایی که امروزه می‌توانند در کسری از ثانیه تصاویر باکیفیتی ثبت کنند.

اما با وجود تمام این تغییرات، هدف اصلی همچنان یکی است:

ثبت چیزی که ممکن است تنها برای یک لحظه وجود داشته باشد.

روز جهانی عکاسی فرصتی است برای یادآوری ارزش همین لحظه‌ها؛ برای برداشتن دوربین، دقیق‌تر نگاه کردن به اطراف و ثبت تصویری که شاید سال‌ها بعد، ارزشی بسیار بیشتر از امروز پیدا کند.

سوالات متداول

روز جهانی عکاسی چه روزی است؟

روز جهانی عکاسی هر سال در ۱۹ آگوست برگزار می‌شود. این تاریخ با معرفی عمومی فرایند داگرئوتیپ در پاریس در سال ۱۸۳۹ ارتباط دارد.

چرا ۱۹ آگوست روز جهانی عکاسی است؟

۱۹ آگوست ۱۸۳۹ تاریخی مهم در تاریخ عکاسی است؛ زیرا فرایند داگرئوتیپ در این روز به‌صورت عمومی معرفی شد. ایده برگزاری خودِ روز جهانی عکاسی چندین دهه بعد، در سال ۱۹۸۸، مطرح شد.

اولین عکس جهان را چه کسی گرفت؟

ژوزف نیسه‌فور نیپس تصویری با عنوان View from the Window at Le Gras ثبت کرد که معمولاً از آن به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین نمونه‌های باقی‌مانده از تصاویر دائمی عکاسی یاد می‌شود.

اولین عکس جهان چه سالی گرفته شد؟

تصویر View from the Window at Le Gras را معمولاً متعلق به سال‌های ۱۸۲۶ یا ۱۸۲۷ می‌دانند؛ پژوهش‌های بعدی تابستان ۱۸۲۷ را محتمل‌تر می‌دانند.

داگرئوتیپ چیست؟

داگرئوتیپ یکی از نخستین فرایندهای موفق و کاربردی عکاسی بود که توسط لوئی داگر توسعه یافت و در سال ۱۸۳۹ به‌صورت عمومی معرفی شد.

آیا برای عکاسی حتماً به دوربین حرفه‌ای نیاز داریم؟

خیر. برای شروع عکاسی می‌توان از گوشی هوشمند، دوربین کامپکت یا هر دوربینی که با نیاز و سبک عکاس هماهنگ باشد استفاده کرد. تجهیزات حرفه‌ای می‌توانند امکانات بیشتری فراهم کنند، اما مهارت دیدن و ترکیب‌بندی نقش بسیار مهمی در عکاسی دارد.